Heffingsparameter CZV of TOC? De belangrijkste milieu-analyses Het seminar, een terugblik Discussie en conclusie van het seminar Minder chemie én meer recycling!

Onze overheid en ook EU maatregelen zorgen ervoor dat steeds meer laboratoria zich realiseren dat zij met een duurzamere bril moeten kijken naar het gebruik van chemicaliën en verbruiksartikelen. Laboratoria zullen steeds meer streven naar alternatieve methoden met minder toxische en schadelijke stoffen. Een goed voorbeeld hiervan zijn de belangrijkste milieuanalyses, Chemisch Zuurstof Verbruik (CZV) en ook Kjeldahl-Stikstof, waarbij jaarlijks op alle laboratoria tonnen aan dichromaat, kwiksulfaat en seleen wordt gebruikt.

Sinds enkele jaren bestaat de NEN-ISO15705 naast de NEN6633, de klassieke titratiemethode voor CZV. Sinds de introductie van de NEN-ISO15705 zijn vele laboratoria geaccrediteerd voor deze micromethode waarbij een factor 6 minder chemicaliën wordt gebruikt. Er wordt nu op overheidsniveau gesproken over wijzigingen in de waterwet wat betreft de heffingsparameters. Wordt de NEN-ISO15705 opgenomen in de waterwet zodat u voor al uw analyses deze micromethode kunt gebruiken? Of komt CZV te vervallen en gaan we naar TOC en gaat Kj-N naar Totaal Stikstof?

De aftrap was voor de dagvoorzitter Piet-Hein Kolff, algemeen directeur van Aquon, instituut voor wateronderzoek en advies. Tijdens zijn presentatie liet hij het indrukwekkende werkgebied van Aquon zien, ontstaan uit een fusie tussen de vier waterschapslaboratoria Delta Waterlab, het Gemeenschappelijk Waterschapslaboratorium en de laboratoria van het Hoogheemraadschap van Rijnland en Waterschap Rivierenland. Gedurende het seminar heeft Piet-Hein de sprekers geïntroduceerd, de vragen samengevat en de discussie in goede banen geleid.

Henk Pols, lid van de werkgroep waterheffingen, gaf een heldere presentatie over de afvalwaterheffing. Hij gaf het bestuurlijk kader aan waarbinnen de opdracht van voormalige minister Eurlings moest worden uitgevoerd; het vaststellen van de vuilvracht met nieuwe analysemethoden. En dus ging de werkgroep aan de slag met TOC en beoordeelde het op de randvoorwaarden: samenhang met vuilvracht zuurstofbindende stoffen, eenvoudiger en goedkoper, bij voorkeur minder milieubelastend, opbrengstneutraal, lasten neutraal.

De correlatie tussen CZV-TOC was redelijk maar die van BZV-TOC matig. Het doorvoeren van TOC in de heffingsberekeningen zou leiden tot een heel andere verdeling van de geffinglasten. Daarom is de conclusie dat het vervangen van zuurstofbindende stoffen door TOC geen haalbare optie is. Een goede correlatie heeft wel de CZV meting volgens NEN-ISO15705 (kuvettentest). Hiermee wordt aan de overige randvoorwaarden voldaan dus dat betekent op korte termijn de Waterregeling: NEN-ISO15705 naast NEN6633. Dit moet tevens aangepast gaan worden in de Belastingverordeningen van ieder waterschap en in het Activiteitenbesluit. Voor zout afvalwater (denk aan monsters met >20 g/l Cl) geldt de NEN6633, individueel vervangbaar door TOC.

Tijd voor een praktijkvoorbeeld: Het laboratorium van Nuon te Haelen heeft in juli 2011 de accreditatie verkregen voor de CZV kuvettentest volgens NEN-ISO15705. Dagelijks voert dit lab de analyses uit voor procescontrole van afvalwater, proceswater en stoom. Joep Swagten legt uit wat voor hen de aanleiding is geweest om over te stappen van CZV bepaling volgens NEN6633 naar NEN-ISO15705: de voordelen met de kuvettentest zoals eenvoud, tijdbesparing, minder chemicaliënverbruik, recycling, lagere investering apparatuur, ruimte besparing en de mogelijkheid voor automatisering. Men is aan de slag gegaan en 1e& 3e lijnscontroles zijn uitgevoerd. De aantoonbaarheid, reproduceerbaarheid en juistheid zijn bepaald op standaard- en monsterniveau en door additie aan de matrix. De invloed van chloride en omzetting natriumacetaat is bekeken en de meetonzekerheid volgens NEN7779 is vastgesteld. Na accreditatie heeft Nuon het bevoegd gezag toestemming gevraagd en dit verzoek beargumenteerd met het validatierapport. Rijkswaterstaat is akkoord.

Tobias de Bruin, senior toezichthouder bij waterschap Rivierenland, licht toe wanneer zij akkoord gaan met het toepassen van de NEN-ISO15705; er moet altijd onderzoek hebben plaats gevonden of de NEN-ISO15705 overeenkomt met de NEN6633. Dus ieder bedrijf dat de kuvettentest wil gebruiken, moet aantonen dat het voor zijn afvalwater een betrouwbaar beeld geeft.

De presentatie van Herman van de Berg werd gestart met een korte, maar spectaculaire, film van het robotsysteem. Het laboratorium van Waterschap Groot Salland is op eigen initiatief aan de slag gegaan om het begrip duurzaamheid in te vullen; Herman van den Berg geeft aan dat zij aan al hun opdrachtgevers, maar liefst 6 waterschappen, de mogelijkheid hebben voorgelegd milieuvriendelijker te analyseren. Inmiddels wordt 50% van al hun te analyseren afvalwatermonsters op CZV uitgevoerd volgens een geautomatiseerd systeem conform NEN-ISO15705. Tijdens zijn presentatie liet hij het validatierapport en de kostenvergelijking zien, maar ook de verwerking van de kuvettentesten waardoor tot 90% van chemicaliën (kwikhoudend afval) en verpakkingen gerecycled wordt.

Gedurende de dag heeft Piet-Hein Kolff diverse discussies geleid, iedereen werd in de gelegenheid gesteld om vragen te stellen en hierop te reageren; Moet de heffing niet op andere parameters gaan gelden? Een heel terechte discussie kwam op gang over de gerechtigheid van de heffing. Waarom betalen lozers van CZV en kjN “veel” en lozers van andere (vervuilende) stoffen niet? Zijn meer forfaitaire aanslagen een goed alternatief en hoe denkt de industrie zelf eigenlijk over een modernere heffing? Is de NEN-ISO15705 het alternatief voor de huidige methode en geldt dat dan voor iedereen? Belangrijke slotvraag is natuurlijk; bij wie ligt de bal om de NEN-ISO15705 uit te voeren in plaats van de NEN6633? Een aantal mensen is van mening dat dit ligt bij het bevoegd gezag die de regels opstelt en daarmee dus bepaalt hoe het uitgevoerd moet worden. De verwijziging naar de kuvettentenmethode in de huidige NEN6633 is strikt juridisch gezien niet voldoende om het zonder overleg met bevoegd gezag toe te passen. De mogelijkheid is er wel maar alleen op individuele aanvraag. Een aantal mensen is van mening dat het laboratorium hierin een opdracht heeft te vervullen; als ervaringsdeskundige van de CZV analyse hebben juist zij baat bij de voordelen van de kuvettentest. En zij hebben de kennis en kunde in huis om de methode te accrediteren. Het minste wat ze dus kunnen doen is hun opdrachtgevers erop attenderen dat deze mogelijkheid bestaat en aangeboden wordt. En uiteraard zijn er meningen die de bal bij de lozer laten liggen; de lozer moet voldoen aan de wet- en regelgeving en als zij een andere analysemethode wensen dan moeten ze dat zelf, individueel, regelen. De belangrijkste conclusie is dat duurzamer analyseren een kwestie is van gewoon doen! Het seminar is geslaagd in haar doelstelling om de inzichten en ervaringen van industrie, bevoegd gezag en laboratoria te delen en dat te kunnen benutten. Vooruitlopend op wetswijzigingen staat laboratoria en industrie niets in de weg om het CZV te meten op een meer milieuvriendelijke, veiligere, snellere en goedkopere manier. HACH LANGE heeft een podium geboden voor de discussie, de vragen en de mogelijkheden. De voorbeelden zijn duidelijk en de beperkingen zijn duidelijk. Aan de slag dan maar…

Minder chemicaliën gebruik is goed, recyclen is beter. HACH LANGE neemt alle kuvettentests kosteloos retour en zorgt voor een daadwerkelijke verwerking ervan. In ons milieucentrum wordt jaarlijks 350 ton reagentia en verpakkingsmateriaal teruggewonnen en op deze wijze wordt meer dan 70% gerecycled. Tijdens het seminar willen we u graag laten zien hoe ons milieucentrum alle kuvettentests verwerkt.

Schema van het milieucentrum

Lees meer over onze duurzame verwerking van apparatuur en kuvettentesten